Freelance journalist Evert Nieuwenhuis gaf op 19 november het startsein met een betoog in het NRC Handelsblad ten faveure van het ‘praktisch’ idealisme van de jongeren. Sindsdien kruisen voor- en tegenstanders de degens.

Grappig aan deze discussie is dat volledig voorbij wordt gegaan aan de werkelijke inhoud van het woord idealisme. Idealisme in de letterlijke betekenis van het woord is de opvatting dat alleen ideeën de ware werkelijkheid vormen. Dat kan dus vele verschillende gedaanten aannemen. Een fanatiek moslim die het ideaal van een theocratische samenleving nastreeft, is net zo goed idealist als een fanatiek milieuactivist die in bomen klimt om de boskap tegen te gaan. Hetzelfde geldt voor het woord ‘wereldverbeteraar’. Een vervent voorstander van vrijhandel als Jagdish Bhagwati vindt zichzelf waarschijnlijk net zo goed een wereldverbeteraar als Noreena Hertz. Ik wil maar zeggen dat de argumentatie achter een idee en de manier waarop iemand een ideaal wil verwezenlijken veel belangrijker zijn dan de naam die je het beestje geeft.

Het woord ‘idealisme’ heeft een positieve klank, maar als waarde is het een leeg vat. Toch wordt er veel geld en energie gestoken in de promotie van Het Idealisme onder de jeugd. Vooral ontwikkelingsorganisaties doen er alles aan de jeugd idealisme bij te brengen. De manier waarop dat gebeurt is goed afgekeken van de consumptiemaatschappij waarin we leven.  Het Idealisme moet verkocht worden, aan de man worden gebracht. Hele teams, die daar goed voor worden betaald, buigen zich elke dag weer over nieuwe initiatieven om de jeugd te beïnvloeden. De trucjes zijn dezelfde die het bedrijfsleven hanteert: mensen het gevoel geven dat ze met het ‘product’ een betere status krijgen. Het is dan ook niet vreemd dat er veel geld omgaat achter de schermen van Cool Politics of Dance 4 Life. Vaak worden dit soort nieuwe initiatieven gefinancierd vanuit het bedrijfsleven of organisaties die hun ‘positie’ in het maatschappelijke debat willen behouden.

Laten we het lege woord ‘idealisme’ liever vergeten. Laten we niet in de valkuil van de modegevoeligheid trappen, door kortzichtig de trucjes van het bedrijfsleven over te nemen. Een rechte rug tonen is op de lange termijn veel belangrijker. En dat betekent werkelijk staan voor je ideaal en daar iets voor willen opofferen. Dat dwingt op den duur meer respect af dan zapgedrag. Dat klinkt misschien niet erg sexy of ‘cool’, maar dat zet uiteindelijk wel zoden aan de dijk. Inhoud blijft belangrijker dan de feestverpakking.

En wie denkt dat de jeugd dan massaal afhaakt, heeft het volgens mij mis. Want gelukkig kan bij inhoudelijk serieuze aangelegenheden ook worden gedanst en gelachen. Maarniet met gesponsord bier en zonder gesponsorde bands. Inhoud mag best leuk verpakt worden, als de rug maar recht blijft.