(Verschenen in IS nr. 7 jaargang 2006) 

Timmer verbleef drie dagen in het dorpje. Bij gesprekken tijdens de bitterkoude avonden kwam ter sprake dat een boer in een naburig dorp landbouwplastic had meegenomen uit de stad om ermee te experimenteren als broeikas. Het bleek mogelijk om groenten te verbouwen op 4500 meter hoogte. Timmer: “De dorpelingen wilden graag hetzelfde, maar wisten niet hoe ze aan de benodigde spullen te komen. Met financiële hulp van vrienden en kennissen in Nederland wilde ik ze helpen. Enkele maanden later bouwden we samen met Boliviaanse landbouwkundigen zeventien duurzame kassen.”

Het bleek een groot succes. De kassen leveren de dorpsbewoners een gevarieerder menu op. Ook verdienen ze wat extra geld door groenten te verkopen op lokale markten. Timmer: “Toen ik zag dat je met betrekkelijk goedkope middelen veel kunt betekenen voor deze boeren, wilde ik meer. Zo ontstond Chakana, afgeleid van het eeuwenoude symbool van de hooglandindianen dat de verbondenheid en complementariteit uitdrukt.”

Timmer hoopt dat de Aymara’s uiteindelijk de keuze krijgen hun bestaan op het platteland voort te zetten in plaats van de huidige onafwendbare migratie naar de armenstad El Alto. Het eerste project kreeg dan ook snel navolging - naast kassenbouw ook irrigatieprojecten. Tevens startte Chakana een gezondheidsprogramma voor vee en is er in een van de dorpen op verzoek van de vrouwen een nijverheidscentrum opgezet. Hier leren de vrouwen weven, zoals ze dat vroeger deden in de streek.

De vereiste technische kennis heeft de cultureel antropoloog zelf niet in huis. Deze komt van de boeren en lokale landbouwkundig ingenieurs. “Onze enige betaalde kracht is ingenieur Hernán Huaycho. Hij is onmisbaar voor ons vanwege zijn innovatieve en goedkope oplossingen voor problemen die spelen in de gemeenschappen waar we mee samenwerken. Onlangs kwam hij met een nieuwe methode om schadelijke rook en roetdeeltjes uit de lemen hutjes te krijgen zonder dat de koude buitenlucht binnendringt. Geweldig! In Nederland maakten wij vervolgens een projectaanvraag.”

Ook laat Chakana uitvoerig onderzoek doen naar de tradities van de Aymara’s om zodoende de projecten beter aan te kunnen sluiten bij de lokale behoefte. Het geld voor de projecten komt van wisselende kleine donoren zoals Caritas Bolivia, ASN bank en Wilde Ganzen. Twee irrigatieprojecten kregen financiële steun van de Duitse ambassade in La Paz. “Tot nu toe kunnen we met improviseren en door vrijwilligerswerk de kosten laag houden. Om onze kennis in Bolivia op peil te houden, moeten we er echter meer in investeren.”

Daarom is Timmer in Nederland flink aan het netwerken geslagen. Niet zonder succes. “Tweede Kamerlid Ella Kalsbeek en oud-Kamerlid Jan van Zijl steunen ons actief met raad en daad. Dat heeft weer geleid dat Doekle Terpstra in onze Raad van Adviseurs is toegetreden. Deze contacten heb je hard nodig om een voet tussen de deur van het gesloten ontwikkelingswereldje te krijgen.”